fitxa etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
fitxa etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

2015(e)ko otsailaren 12(a), osteguna

23. fitxa

Ganbara taldeak 1985ean argitaratutako Banan-banan diskoko Herrimina abestiak Oriko Txoria olerkiaren hitzak erabiltzen ditu. Hona hemen Oriko Txoria olerkiari dagokion fitxa. 

Oriko Txoria (Aita Polikarpo Iraitzozkoa)


Sakatu hemen PDF fitxa jaisteko
Pulsar aquí para bajar la ficha PDF



Sakatu hemen MP3 fitxategia jaisteko
Pulsar aquí para bajar el archivo MP3




Oriko Txoria edo Herrimina Ganbara taldearen bertsioa 

2013(e)ko ekainaren 2(a), igandea

2013(e)ko maiatzaren 5(a), igandea

20. fitxa

Kapitalismoak


Sakatu hemen PDF fitxa jaisteko
Pulsar aquí para bajar la ficha PDF





Sakatu hemen MP3 fitxategia jaisteko
Pulsar aquí para bajar el archivo MP3




Jesus Mari Markiegi

Kapitalismoak abestiaren hitzak eta musika Jesus Mari Markiegi arrasatearrarenak dira, Jesus Mari Markiegi Aiastui (lagunek "Motriko" bezala ezagutzen zutena) ETAko kidea zen eta 1975eko maiatzaren 14an Gernikan hil zuen Guardia Zibilak, 20 urte zituela. Garai hartan komunikabide guztiak erregimenaren menpekoak ziren eta zentsura oso zorrotza zen, dena den gertaera entzutetsua izan zen eta herriak bere gogoan gorde izan du goiza hartan jazo zena. Dirudienez gauzak horrela gertatu ziren.


1975eko maiatzaren 14an, goizaldeko seitan Guardia Zibilak pisu baten miaketa hasi zuen Gernikan. Atarira irten ziren jabeak, Iñaki Garai eta Blanca Salegi, eta Guardia Zibilak inor gehiago ote zegoen pisuan galdetzean, baietz erantzun zuten, bi gazte bazirela. Bitartean, bi gazte horiek, Jesus Mari Markiegi haietariko bat zelarik, leiho batetik alde egiten saiatu ziren, eta etxetik irtetean Guardia Zibilen teniente batekin topo egin zuten, tiroak elkar gurutzatu ondoren tenientea hilda gertatu zen eta bi gazteak zaurituak.


Gazte batek mendi aldera jo zuen, Ajangiz aldera, eta bestea Gernikako hiri barnerantz abiatu zen. Azken honek alde egitea lortuko zuen, baina ez lehenengoak.


Guardia Zibilen tenientea Bilboko hospitalera igorri zuten, eta orduan jazo zen azalpen ofizialik gabeko gertaera: Iñaki Garai eta Blanca Salegi tiroz hil zituzten zibilek. Gorbernuaren bertsioan ez da gehiagorik adierazten tiroketa bat gertatu zela baino. Bainan jakina da Iñaki eta Blanca armarik ez zituztela eta ordurako atxilotuak zeudela, horregatik susmatzen da Guardia Zibilak buruturiko exekuzio bat izan zela.



Iñaki Garai eta Blanca Salegi senar-emaztearen hilobia


Bi ordu beranduago, zortzi t'erdiak aldera, Jesus Mari Markiegi aurkitu zuten zibilek Ajangiz aldeko baserri batean. Jesus Marik, zauriturik, laguntza eskatu zuen Mendieta auzoan eta bertako txabola batean gorde zen. Guardia Zibilek topatu eta metrailatuz hil zuten. Jesus Marik 20 urte zituen eta bere gorputzari 40 balatik gora sartu zizkioten.


Neure txiki polita

Gorbeiako haizea

2013(e)ko otsailaren 3(a), igandea

15. Fitxa

Iparragirre abila dela (Xenpelar)


Sakatu hemen PDF fitxa jaisteko
Pulsar aquí para bajar la ficha PDF





Sakatu hemen MP3 fitxategia jaisteko
Pulsar aquí para bajar el archivo MP3


Bi arrebaAndoni Egaña bertsolariak eta Xabier Lizaso pianojoleak sortu duten ikuskizuna; Chopinen eta Xenpelarren antzekotasunetan oinarrituta

2013(e)ko urtarrilaren 5(a), larunbata

Txikia

TXIKIA
Txikia zuen guda-izena
bera gizon osoa izan arren.
Mendizabal, Sasetaren urrena
biak txiki, bizkor eta lerden.
Saseta hil zen gudarien aurrean
Mendizabal hil zaigu bakarrik.
Baina biek daukate Herri osoa
atzo ta gaur heien atzetik
Euskadirentzat hil dire-ta
gorputzak arantzaz beterik. 
Harro hadi Kantauri itxasoa
ta heien betiko loa
betiko kanta zak.
Geroari esaiok olatuetan
Herri-izarrak ez direla itzaltzen,
gure haurrek biharko ikastoletan
heien izenak abestu ditzaten,
arantzetan biak hil bait ziren.


Telesforo Monzónek Txikia izenburua duen abestia  Eustakio Mendizabali eskaini zion bere heriotzean 1973an. Txikia, euskal abesti abertzalea da, Telesforo Monzónek sortutako hitzak eta doinua dituena, Pantxoa eta Peioren ahotsarekin famatua egin zena. Hasieran, klandestinitatean ateratako disko baten bitartez zabaldu zen Euskal Herri osoan. Diskoak ez zekarren kantarien izenik, baina harekin ibilitako burkide batzuk baziren (hau izan zen lehen grabazioa). Gerora, esan bezala, Pantxoa eta Peio bikoteak 1969-1991 diskoan argitaratu zuen; oraintsuago, Oliba Gorriak taldeak rock bertsioa egin eta abestu du.

Eustakio Mendizabal familia langile, umila eta abertzale batean jaio zen Itsasondon (Gipuzkoa) 1944ko urriaren 9an eta Algortan hil zuten 1973ko apirilaren 19an. Txikia euskaltzale eta olerkari izan zen lehenik, militante baino lehenago. Kulturgintzatik pasa zen ETAko militantziara, garaiko bilakaera natural batean. Fronte Militarreko bururik ezagunena izan zen bere garaian eta euskal erresistentzia armatuan ekintzaile mitiko bihurtu zen abertzaleen artean.

Abestian agertzen den beste izena Kandido Saseta komandante jeltzalearena da, zein Areces (Asturias) herrixkan hil zuten 1937ko otsailaren 23an, beste 80 edo 100 bat gudariekin batera, gehienak EAE-ANVko milizianoak. Sasetaren gorpuzkinak 2008an berreskuratu ziren eta 2008ko martxoaren 14an bere jaioterrira, Hondarribira, ekarri zituzten.
























Pantxoa eta Peio

Sakatu hemen MP3 fitxategia jaisteko
Pulsar aquí para bajar el archivo MP3










Oliba Gorriak

Sakatu hemen MP3 fitxategia jaisteko
Pulsar aquí para bajar el archivo MP3

TXIKIA

Txikia fue su nombre de guerra,

aunque él era un hombre entero.
Mendizabal, sucesor de Saseta,
los dos pequeños, ágiles y apuestos.
Saseta murió al frente de sus gudaris,
Mendizabal ha muerto solo.
Pero los dos,  ayer y hoy, tienen a
todo un pueblo detrás de ellos.
Ya que murieron por Euskadi
con el cuerpo lleno de espinas.

Estate orgulloso Mar Cantábrico

y canta para siempre
el sueño eterno de ambos.
Y dile al futuro con tus olas, que las
estrellas del Pueblo nunca se apagan.
Nuestros niños  cantarán sus nombres
en las ikastolas de mañana, pues
los dos murieron con espinas clavadas.

La letra y música de la canción titulada Txikia fueron compuestas por Telesforo Monzón en recuerdo de Eustakio Mendizabal que fue muerto en el año 1973. La primera grabación la realizaron los mismos compañeros de Txikia, y posteriormente la canción se popularizó de la mano de Pantxoa eta Peio.

Eustakio Mendizabal nació en Itsasondo (Gipuzkoa) en el año 1944 y fue mortalmente herido en Algorta el 19 de abril de 1973. Llegó a la militancia antifascista desde la actividad cultural que desarrolló desde muy joven. Con el tiempo se convirtió en un activista mítico entre la resistencia armada vasca de aquel momento.

El otro nombre propio que aparece en la canción es Cándido Saseta, comandante jeltzale del ejército vasco, que murió en el frente de Asturias junto con 80 ó 100 gudaris, la mayoría milicianos de ANV (Acción Nacionalista Vasca). Los restos de Cándido Saseta fueron recuperados el 14 de marzo de 2008 y posteriormente repatriados a su Hondarribia natal.

Para saber más consultar este informe del 2008 sobre la exhumación de los restos de Cándido Saseta:  Información relativa a la exhumación de Cándio Saseta Etxeberria en Areces (Asturias).

2012(e)ko abenduaren 22(a), larunbata